chết cỏng

Con chuột sau khi ăn bả thì chết cỏng rồi.

Định nghĩa

1. Động từ (thường dùng trong khẩu ngữ, mang sắc thái thô tục hoặc mạnh):
   • Chết một cách đột ngột, thường do kiệt sức, bệnh tật nặng, hoặc trong hoàn cảnh khắc nghiệt: "chết cỏng" nhấn mạnh cái chết bất ngờ, không được chuẩn bị, thường gắn với hình ảnh nằm sóng soài, bất động.
   • Nghĩa bóng (thô tục): chỉ sự thất bại hoàn toàn, hỏng hóc đến mức không thể cứu vãn (thường dùng cho đồ vật, máy móc).
   • Nghĩa bóng (cảm thán): dùng để diễn tả sự mệt mỏi tột độ, kiệt sức (thường trong ngữ cảnh hài hước, cường điệu).

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen (chết):

  • Con chó già ốm nặng rồi chết cỏng ngoài vườn. (Con chó già chết đột ngột, nằm bất động ngoài vườn.)
  • Trời rét quá, mấy con gà chết cỏng hết. (Thời tiết quá lạnh, gà chết hàng loạt một cách bất thình lình.)

• Nghĩa bóng (hỏng, thất bại):

  • Cái máy tính này dùng lâu quá, hôm qua nó chết cỏng rồi. (Máy tính hỏng hoàn toàn, không sửa được nữa.)
  • Kế hoạch đi chơi cuối tuần chết cỏng vì mưa bão. (Kế hoạch thất bại hoàn toàn, không thể thực hiện.)

• Nghĩa bóng (kiệt sức):

  • Làm việc suốt 12 tiếng, tôi chết cỏng ở bàn làm việc luôn. (Tôi mệt đến mức không thể cử động, như chết đứng tại chỗ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chết cỏng như con chó": thành ngữ thô tục, nhấn mạnh cái chết đau đớn, cô đơn, không ai đoái hoài.

  • Hắn ta uống rượu say rồi chết cỏng như con chó ngoài đường. (Hắn chết một cách thảm thương, không ai hay biết.)

• "để cho ... chết cỏng": dùng trong câu mệnh lệnh hoặc đe dọa, hàm ý không quan tâm, bỏ mặc.

  • Mặc kệ nó, để nó chết cỏng ở đó. (Không thèm để ý, mặc cho nó chịu hậu quả.)

Biến thể và từ gần giống

• Chết (động từ): ngừng sống, kết thúc sự sống (trung tính, không mang sắc thái thô tục).

  • Ông ấy chết vì bệnh già. (Mang tính tôn trọng hơn.)

• Chết đứng (động từ, khẩu ngữ): chết trong tư thế đang đứng, hoặc bất ngờ không kịp phản ứng.

  • Anh ta sợ đến chết đứng. (Sợ hãi tột độ, không cử động được.)

• Chết queo (động từ, khẩu ngữ): chết trong tư thế co quắp, thường do đói, rét.

  • Cây non bị hạn hán chết queo. (Cây héo khô, co lại.)

Từ đồng nghĩa

• Ngỏm (động từ, khẩu ngữ, hài hước hoặc thô tục): chết, thường dùng trong ngữ cảnh thân mật.

  • Con chuột ngỏm vì bẫy. (Chuột chết vì bẫy.)

• Toi mạng (động từ, khẩu ngữ): chết một cách uổng phí, vô ích.

  • Mấy con cá toi mạng vì nước bẩn. (Cá chết vì môi trường ô nhiễm.)

Thành ngữ liên quan

• Chết cỏng không ai chôn: chết một cách cô độc, thảm thương, không có người mai táng.
  • Sống bất nhân thì chết cỏng không ai chôn. (Kẻ ác độc sẽ kết thúc cô đơn, không ai thương tiếc.)